تبلیغات
قرآنی - نکته های قرآنی
تاریخ : دوشنبه 9 اردیبهشت 1392 | 05:25 بعد از ظهر | نویسنده : موسی منصوری

اخلاص در قرآن

وَ مَا اُمِرُوا اِلّا لِیَعبُدُوا اللهَ مُخلِصینَ لَهُ الدّینَ حُنَفَاءَ:

و به آنها دستوری داده نشده جز این که خدا را بپرستند، در حالی که دین خود را برای او خالص کنند و از شرک به توحید باز گردند.

بینه/5

سفیان بن عُیَینه می گوید:

از حضرت صادق علیه السلام درباره این آیه پرسیدم: وَ مَا اُمِرُوا اِلّا لِیَعبُدُوا اللهَ مُخلِصینَ لَهُ الدّینَ حُنَفَاءَ:؛

جز کسی که با دلی سالم به نزد خدا آید.   (شعراء/89)

فرمود: دل سالمی که پروردگارش را دیدار می کند و کسی جز او را به خود راه نمی دهد. و فرمود: هر دلی که در آن شرکی یا تردیدی باشد، فرو افتاده است و همانا آنان (اولیای الهی) پارسایی در دنیا را برگزیدند تا دلهایشان فقط برای سرای واپسین باشد.

اصول کافی/ج3/ص41

 

انفاق در نهان و آشکار

وَانفَقُوا مِمَّا رَزَقناهُم سِرّاً وَ عَلانِیَةً یَرجُونَ تِجارَةً لَن تَبُورَ

و از آنچه روزی داده ایم در نهان و آشکار انفاق کرده اند، (آنها) به تجارتی امید بسته اند که هرگز زوال نمی پذیرد.

فاطر/۲۹

«انفاق از رزق در سر و علانیه» به معنای این است که از مال خود به فقراء می دهند و چون در انفاق های مستحبّی می ترسند جنبه خودنمایی به خود بگیرد و خلوص آن از بین برود، لذا آن را پنهانی انجام می دهند و در انفاق های واجب، برای اینکه اطاعت خدا در بین مردم شایع شود و دیگران هم تشویق شوند، علنی می دهند.

تفسیر المیزان/ج۱۷/ص۶۰

عدم تحریف قرآن

وَ اِنَّهُ لَکِتابٌ عَزیزٌ * لا یَأتیهِ الباطلُ مِن بَینِ یَدَیهِ وَ لا مِن خَلفِهِ تَنزیلٌ مِن حَکیمٍ حَمیدٍ:

و این کتابی است قطعاً شکست ناپذیر، که هیچ گونه باطلی، نه از پیش رو و نه از پشت سر به سراغ آن نمی آید و چرا که از سوی خداوند حکیم و ستوده نازل شده است.

                                                                                                                    فصّلت/۴۱و۴۲

بقای قرآن مدیون سه جهت است:

۱-  مطالبش متناسب با فطرت انسان است.

۲-  با عباراتی فصیح و بلیغ بیان شده است.

۳-  قابل تلاوت آهنگین است.

بر خلاف سایر کتب آسمانی که آهنگ پذیر نیست و نمی توان با آهنگی همچون آهنگ قرآن خواند، و الّا پیروان انجیل و تورات، کتابهای آسمانی خود را با آهنگی دلنشین می خواندند.

آشنایی با قرآن/ج۵/ص۲۲۹

عنایت ویژه خدا به پیامبر اسلام حضرت محمد صلّی الله علیه و آله:

وَاصبِر لِحُکمِ رَبِّکَ فَاِنَّکَ بِأَعیُنِنَا وَ سَبِّح بِحَمدِ رَبِّکَ حینَ تَقُومُ:

برای (انجام) فرمان پروردگارت پایداری کن، که تو بر دیده ما جای داری و هنگامی که بر می خیزی، با ستایش پروردگارت او را به پاکی یاد کن.

طور/۴۸

با این که همه اعمال و افکار انسان ها زیر نظر خداست، اما خداوند به اولیای خود توجّه مخصوصی دارد؛ مثلاً به نوح علیه السلام می فرماید: ساخت کشتی تو زیر نظر ماست (وَاصنَعِ الفُلکَ بِأَعیُنِنَا) «هود/۳۷»

و به پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید: تمام وجودت زیر نظر ماست (فَاِنَّکَ بِأَعیُنِنَا) «طور/۴۸»

تفسیر نور/ج۱۱/ص۲۹۸

اندیشه در غذا

فَلیَنظُرِ الانسانُ اِلی طَعامِهِ:

پس انسان باید به غذای خویش بنگرد (واندیشه کند)

عبس/۲۴

آیت ا... العظمی مکارم شیرازی می گوید:

روشن است که منظور از نگاه کردن به غذا در آیه ۲۴ عبس، تماشای ظاهری نیست، بلکه به معنای دقّت و اندیشه در ساختمان این مواد غذایی و اجزای حیات بخش آن و تأثیرات شگرفی که در وجود انسان دارد و سپس اندیشه در خالق آنهاست.

قرآن حکیم و شرح آیات منتخب/ص۵۸۵

آزمایش الهی

اَحَسِبَ النَّاسُ اَن یُترکَوا اَن یَقُولُوا ءَامَنَّا وَهُم لا یُفتَنُونَ:

آیا مردم پنداشتند همین که گفتند ایمان آوردیم به حال خود رها می شوند و مورد آزمایش قرار نمی گیرند؟

عنکبوت/۲

معنای آیه ۲ سوره عنکبوت این است که : آیا مردم گمان کرده اند که به صرف این که بگویند ایمان آوردیم، معترضشان نمی شوند و با بلاها و مصیبت ها آزمایش نمی گردند، آزمایشی که با آن آنچه در نهان دارند از صدق و کذب آشکار شود؟

تفسیر المیزان/ج۱۶/ص۱۴۷

اوست و جز او نیست

هُوَ اللهُ الَّذی لا اِلهَ اِلَّا هُوَ عَالِمُ الغَیبِ وَالشَّهَادَةِ هُوَ الرَّحمنُ الَّرحیمُ:

او خدایی است که غیر از او معبودی نیست. داننده نهان و آشکار است. اوست هستی بخش مهربان.

حشر/۲۲

·       یکتایی و یگانگی، اولین و مهم ترین اصل در صفات الهی است (هُوَ اللهُ الَّذی لا اِلهَ اِلَّا هُوَ)

·       او که همه به دنبال اویند، خداست (هُوَ اللهُ)

·       علم خداوند به غیب و شهود یکسان است (عَالِمُ الغَیبِ وَالشَّهَادَةِ)

·       با اینکه خداوند همه چیز را می داند(عَالِمُ الغَیبِ وَالشَّهَادَةِ) ولی با رحمت با بندگان برخورد می کند. اگر علم او بیم آور است، رحمت او امید بخش است و در تربیت، انسان باید بین بیم و امید باشد.( الرَّحمنُ الَّرحیمُ)

 


همگان تسبیح گوی دلدار

سَبَّحَ لِلّهِ ما فِی السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِی الاَرضِ وَ هُوَ العَزیزُ الحَکیمُ

آن چه در آسمان ها و آنچه در زمین است، برای خدا تسبیح می کنند و اوست عزیز حکیم.

حشر/۱

بعضی گفته اند مراد از تسبیح موجودات، تسبیح تکوینی است، نه تشریعی، یعنی همه موجودات به زبان حال، نه زبان قال، خدا را تسبیح و تنزیه می کنند...

اما به نظر می رسد مراد قرآن از تسبیح موجودات، تسبیح با زبان باشد، زیرا : اگر آفرینش حکیمانه موجودات نشانه تسبیح باشد، ما این نشانه را می فهمیم، در حالی که خداوند در آیه ای دیگر (اسراء/۴۴) می فرماید: «شما تسبیح موجودات را نمی فهمید»

تفسیر نور/ج۱۱/ص۵۳۳

ایلاج شب و روز در یکدیگر:

یُولِجُ اللَّیلَ فِی النَّهارِ وَ یُولِجُ النَّهارَ فِی اللَّیلِ

شب را در روز داخل می کند و روز را در شب وارد می کند.

فاطر/۱۳

ایلاج مصدر یولج به معنای فرو کردن است و ایلاج شب در روز به معنای آن است که با طولانی کردن شب، روز را کوتاه می کند و ایلاج روز در شب آن است که با طولانی کردن روز، شب را کوتاه می کند.

تفسیر المیزان/ج۱۷/ص۳۸

کرویت زمین

فَلا اُقسِمُ بِرَبِّ المَشَارِقِ وَالمَغَارِبِ

سوگند به پروردگاذ مشرق ها و مغرب ها

معارج/۴۰

تعداد مشارق و مغارب در صورت مسطح بودن زمین غیر ممکن است. در صورت کروی بودن زمین است که با طلوع خورشید بر جزیی از زمین، در قسمت دیگر غروب رخ می دهد. اما اینکه در جایی دو مشرق و دو مغرب داریم (الرّحمن/17) برخی مفسّران گفته اند: مقصود، نهایت پایین آمدن خورشید است در زمستان و نهایت اوج گرفتن آن در تابستان، که این دو روز سردترین و گرم ترین ایام سالند.

قرآن و علوم طبیعی/ج ۱۲۷

پیروزی حق بر باطل:

کَتَبَ اللهُ لَاَغلِبَنَّ اَنَا وَرُسُلِی اِنَّ اللهَ قَویٌّ عَزیزٌ:

خداوند حکم کرده است که همانا من و پیامبرانم (بر کافران و منافقان) چیره خواهیم شد همانا خداوند قدرتمند شکست ناپذیر است.

مجادله/۲۱

سنت خداوند پیروزی حق بر باطل است. با آن همه تهمت هایی که به پیامبر زدند و با آن همه کارشکنی ها و مانع تراشی ها و ایجاد فتنه ها و جنگ ها، آیا تا کنون نام پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله و سایر انبیا بیشتر مطرح است یا مخالفانشان؟

نام حضرت ابراهیم علیه السلام باقی است یا نمرود؟

امام حسین علیه السلام عزیز است یا یزید؟

امام حسین علیه السلام به هدفش که رسوا کردن بنی امیه و دادن درس آزادگی به بشریت بود رسید، اما یزید چطور؟

تفسیر نور/ج۱۱/ص۵۲۴

امیر المؤمنین علیه السلام و ایثار جان:

وَ مِنَ النَّاسِ مَن یَشری نَفسَهُ ابتِغَاءَ مَرضَاتِ اللهِ:

و از مردم کسی است که در طلب رضای خدا از سر جان می گذرد.

بقره/۲۰۷

حضرت علی علیه السلام با داشتن ده ها فضیلت اختصاصی، تنها وقتی که در آستانه شهادت قرار گرفت فرمود:

فُزتُ وَ رَبِّ الکَعبَه

تفسیر نور/ذیل آیه ۱۶۹ سوره آل عمران

شبی آکنده از سلامت و برکت:

سَلَامٌ هِیَ حَتَّیٰ مَطلَعِ الفَجرِ:

(شب قدر شبی است که) آکنده از سلامت و خیر و برکت است تا طلوع صبح.

قدر/۵

شب قدر، شبی است آکنده از سلامت و خیر و رحمت؛ هم قرآن در آن نازل شده، هم عبادت و احیاء آن معادل هزار ماه است، هم خیرات و برکات الهی در آن شب نازل می شود، هم رحمت خاصش شامل حال بندگان می گردد، و هم فرشتگان و روح در آن شب (بر قلب مبارک حضرت ولی عصر (عج)) نازل می گردند. بنابراین شبی است سرتاسر سلامت، از آغاز تا پایان.

تفسیر نمونه/ج۲۷/ص۱۸۵

نزول قرآن در شب مبارک قدر:

اِنَّا اَنزَلنَاهُ فی لَیلَةٍ مُّبَارَکَةٍ اِنَّا کُنَّا مُنذِرینَ:

به راستی که ما قرآن را در شبی مبارک نازل کردیم

دخان/۳

شب قدر به این جهت (قدر) نامیده شده که جمیع مقدرات بندگان در تمام سال، در آن شب تعیین می شود. شاهد این معنی سوره دخان است که (خداوند) می فرماید: اِنَّا  اَنزَلنَاهُ فی لَیلَةٍ مُّبَارَکَةٍ اِنَّا کُنَّا مُنذِرینَ * فیهَا یُفرَقُ کُلُّ اَمرٍ حَکیم :

به راستی که ما قرآن را در شبی مبارک نازل کردیم ، و ما همواره انذار کننده بوده ایم؛ در آن شب هر امری بر طبق حکمت خداوند، تنظیم و تعیین می شود.

تفسیر نمونه/ج۲۷/ص۱۸۷

بالا رفتن سخن نیک:

اِلَیهِ یَصعَدُ الکَلِمُ الطَّیِّبُ وَالعَمَلُ الصَّالِحُ یَرفَعُهُ:

سخنان پاکیزه به سوی او (خدا) بالا می رود و عمل صالح، آن را در بالا رفتن مدد می دهد.

فاطر/۱۰

صعود کردن «کلم طیّب» به سوی خدای تعالی، عبارت است از تقرّب آن به سوی خدا چون چیزی که به درگاه خدا تقرّب یابد، اعتلا یافته است، برای این که خدا علیّ اعلی و رفیع الدّرجات است و چون اعتقاد، قائم به معتقدش می باشد، در نتیجه اعتقاد به خدا، تقرّب معتقد نیز هست.

تفسیر المیزان/ج۱۷/ص۲۹

فوائد شب و روز:

اَللهُ الَّذی جَعَلَ لَکُمُ اللَّیلَ لِتَسکُنُوا فیهِ وَالنَّهَارَ مُبصِراً:

خداست که شب را برای شما پدید آورد، تا در آن آران گیرید و روز را (برای تحصیل معاش) روشن ساخت.

غافر/۶۱

آن خدای یگانه کسی است که به خاطر شما شب را تاریک کرد، تا در آن از خستگی روز که در اثر کار و کوشش و تلاش (برای) روزی عارضتان شده، آرامش یابید و روز را هم به خاطر شما روشن قرار داد، تا از فضل خدا و از پروردگارتان طلب کنید و روزیتان را به دست آورید؛ و این دو از ارکان تدبیر زندگی انسان هاست.

تفسیر المیزان/ج۱۷/ص۵۲۲

امام حسین علیه السلام در قرآن:

وَ وَصَّینَا الاِنسَانَ بِوَالِدَیهِ حُسناً حَمَلَتهُ اُمُّهُ کُرهاً وَ وَضَعَتهُ کُرهاً وَ حَملُهُ وَ فِصَالُهُ ثَلاثُونَ شَهراً:

و ما به انسان توصیه کردیم که به پدر و مادرش نیکی کند، مادرش او را با ناراحتی حمل کرد و با ناراحتی به دنیا آورد و دوران حمل و از شیر بازگرفتنش سی ماه بود ...

احقاف/۱۵

امام صادق علیه السلام فرمود: چون حضرت فاطمه سلام الله علیها امام حسین علیه السلام را حامله شد، جبرئیل به سوی رسول خدا صلّی الله علیه و آله آمده، عرض کرد: فاطمه سلام الله علیها پسری به دنیا خواهد آورد که پس از تو امّتت او را می کشند. پس چون فاطمه سلام الله علیها حسین علیه السلام را حامله شد، از حامله شدنش خوشحال نشد و وقتی او را به دنیا آورد، از به دنیا آوردنش خوشحال نشد. سپس حضرت صادق علیه السلام فرمود: مادری در دنیا دیده نشده که پسری به دنیا آورد و از آن خوشحال نشد؛ زیرا دانست که او کشته خواهد شد و فرمود که آیه 15 احقاف درباره او نازل شد!

اصول کافی/ج۲

رنگ الهی:

صِبغَةَ اللهِ وَ مَن اَحسَنُ مِنَ اللهِ صِبغَةً وَ نَحنُ لَهُ عَابِدُونَ:

رنگ الهی، و چه رنگی از رنگ الهی خوش تر است؟ و ما پرستندگان اوییم.

بقره/۱۳۸

ما می توانیم تمام کارهای خود را رنگ الهی دهیم، چنان که قرآن می فرماید:« صِبغَةَ اللهِ وَ مَن اَحسَنُ مِنَ اللهِ صِبغَةً» (بقره/۱۳۸) ؛ مثلاً هرگاه صورت خود را می شوییم، قصد وضو نماییم. هرگاه می نشینیم مثل پیامبر صلّی الله علیه و آله رو به قبله بنشینیم. به جای مدرک و مقام، برای رضای خداوند درس بخوانیم. لباسی که برای همسر می خریم به مناسبت اعیاد مذهبی همچون عید سعید غدیر یا تولد حضرت زهرا سلام الله علیها باشد، هدیه ای که برای فرزند خود می خریم به مناسبت کسب یک کمال معنوی باشد.

تفسیر نور/ج۹/ص۴۳

قرآن، بیانگر همه چیز:

وَ نَزَّلنَا عَلَیکَ الکِتَابَ تِبیَاناً لِکُلِّ شَیءٍ وَ هُدیً وَ رَحمَةً وَ بُشرَیٰ لِلمُسلِمینَ:

وما این کتاب را بر تو نازل کردیم که بیانگر همه چیز، و مایه هدایت و رحمت و بشارت برای مسلمانان است.

نحل/۸۹

قرآن کریم نام چیزهایی را که مربوط به هدایت انسان است بیان کرده است، چون قرآن کتاب هدایت است؛ نه یک دایرة المعارف بزرگ که تمام جزئیات علوم، ریاضی، جغرافی، تاریخ، شیمی، فیزیک، گیاه شناسی و مانند آن در آن آمده باشد، و اگر گاهی به این علوم اشاره هایی می کند، هدف آن، هدایت و انسان سازی است.

قرآن حکیم و شرح آیات منتخب/ص۲۷۷

آیت الله مکارم شیرازی

عظمت ماه رمضان:

شَهرُ رَمَضَانَ الَّذی اُنزِلَ فیهِ القُرءَانُ هُدیً لِّلنَّاسِ وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الهُدَیٰ وَالفُرقَانِ:

ماه رمضان ماهی است که قرآن، برای راهنمایی مردم، و نشانه های هدایت، و فرق میان حق و باطل در آن نازل شده است.

بقره/۱۸۵

حضرت آین الله جوادی آملی با استناد به آیه ۱۸۵ بقره و آیات دیگر، درباره بیّنه بودن قرآن می نویسد:اگر قرآن بیّنه است و آیات و سوره های آن بیّنات، نه تنها اصل اعجاز قرآن روشن بوده و شک بردار نیست، بلکه محتوای آن و مضامین و معارفش نیز چنان واضح و روشن است که زمینه ی هر شک و ریبی را از بین می برد.

قرآن در قرآن/ص ۳۶۰

انفاق، با وجود نیاز شدید:

وَ یُطعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَیٰ حُبِّهِ مِسکیناً وَ یَتیماً وَ اَسیراً:

وطعام را با آن که دوستش دارند، به مستمند و یتیم و اسیر دهند.

انسان/۸

علامه طباطبائی در مورد آیه ۸ سوره انسان گوید: ضمیر در جمله «عَلَیٰ حُبِّهِ» به کلمه «طعام» برمی گردد و منظور از «حب طعام» اشتیاق و اشتهای زیاد به طعام است، به خاطر شدت احتیاج به آن، مؤید این معنا آیه شریفه «لَن تَنَالُوا البِرَّ حَتَّیٰ تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» (آل عمران/۹۲) است ولی بعضی از مفسرین گفته اند: ضمیر به خدای سبحان برمی گردد و معنای آیه این است که طعام را به خاطر محبتی که به خدا دارند، به دیگران می خورانند، نه به خاطر ثوابی که خدا به ایشان بدهد.

تفسیر المیزان/ج۲۰/ص۲۰۲

برادری در قرآن:

اِنَّمَا المُؤمِنُونَ اِخوَةٌ فَاَصلِحُوا بَینَ اَخَوَیکُم وَاتَّقُوا اللهَ لَعَلَّکُم تُرحَمُونَ:

همانا مؤمنان برادر یکدیگرند؛پس دو برادرِ خود را صلح و آشتی دهید و تقوای الهی پیشه کنید، باشد که مشمول رحمت او شوید.

حجرات/۱۰

در قرآن، سه نوع برادری مطرح است:

۱- برادری نسبی «یَا بَنِی اذهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِن یُوسُفَ وَ اَخیهِ:

     ای فرزندانم! بروید و از سرنوشت یوسف و برادرش با خبر شوید» (یوسف/۸۷)

۲- برادری دینی «اِنَّمَا المُؤمِنُونَ اِخوَةٌ فَاَصلِحُوا بَینَ اَخَوَیکُم :

    همانا مؤمنان برادر یکدیگرند؛پس دو برادرِ خود را صلح و آشتی دهید» (حجرات/۱۰)

۳- برادری شیطانی «اِنَّ المُبَذِّرینَ کَانُوا اِخوَانَ الشَّیَاطینِ :

     کسانی که بسیار ریخت و پاش می کنند، برادر شیطان هستند» (اسراء/۲۷)

بزرگداشت شعائر الهی:

ذَالِکَ وَ مَن یُعَظِّم شَعَائِرَ اللهِ فَاِنَّهَا مِن تَقوَی القُلُوبِ:

این است، وهر کس شعائر خدا را بزرگ دارد، پس این تقوای دل هاست.

حج/۳۲

قرآن کریم، با صراحت دو مورد از مراسم و برنامه های حج را جزء شعائر الهی شمرده است. یکی صف و مروهئو دیگر شتران قربانب (بقره/158 و حج/36) . ولی شعائر الهی در این دو خلاصه نمی شود و تمام عبادت های دسته جمعی از شعائر خداوند است، مانند نماز جمعه و جماعت و همه مراسم حج.

تفسیر نور/ج۸/ص۴

ولایت، اکمال دین و اتمام نعمت:

اَلیَومَ اَکمَلتُ لَکُم دینَکُم وَ رَضیتُ لَکُمُ الاِسلامَ دیناً:

امروز دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان دین (جاودان) شما پسندیدم.

مائده/۳

رسول خدا صلّی الله علیه و آله در بخشی از خطبه غدیر فرمود: پروردگارا! تو هنگام روشن شدن این مطلب و منصوب نمودن علی در این روز، این آیه را نازل کردی؛ «امروز دین شما را برایتان کامل نمودم و نعمت خود را بر شما تمام کردم و به اسلام به عنوان دین شما راضی شدم» (مائده/۳) و فرمود: «دین نزد خدا اسلام است» (آل عمران/۱۹) و فرمود: «هر کس دینی غیر از اسلام برگزیند هرگز از او پذیرفته نخواهد شد و او در سرای دیگر از زیانکاران خواهد بود (آل عمران/۸۵)، تو را شاهد می گیرم که من ابلاغ کردم.

دعا در قرآن:

وَ قَالَ رَبُّکُمُ ادعُونی اَستَجِب لَکُم اِنَّ الَّذینَ یَستَکبِرُونَ عَن عِبَادَتی سَیَدخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرینَ:

و پروردگار شما گفته است: مرا بخوانید تا (دعای) شما را اجابت کنم. همانا کسانی که از عبادت من تکبّر می ورزند به زودی با ذلّت وارد دوزخ می شوند.

غافر/60

حَمّاد بن عیسی گوید: شنیدم از حضرت صادق علیه السلام که فرمود: دعا کن و مگو کار از کار گذشته است، زیرا دعا همان «عبادت» است که خدای عزّوجلّ می فرماید: «همانا کسانی که از عبادت من تکبّر می ورزند به زودی با ذلّت وارد دوزخ می شوند» و نیز می فرماید: مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم.

اصول کافی/ج4/ص263

برتری عالم بر جاهل:

قُل هَل یَستَوِی الَّذینَ یَعلَمُونَ وَالَّذینَ لا یَعلَمُونَ:

بگو: آیا کسانی که می دانند و کسانی که نمی دانند برابرند؟

زمر/9

در آیه 9 سوره زمر، علم داشتن و نداشتن هر دو مطلق آمده، و نفرموده علم به چه چیز، ولیکن مراد از آن بر حسب مورد آیه، علم به خداست؛ چون علم به خداست که آدمی را به کمال می رساند و نافع به حقیقت معنای کلمه است، و نیز نداشتن آن ضرر می رساند؛ و اما علوم دیگر مانند مال هستند، که تنها در زندگی دنیا به درد می خورد و با فنای دنیا فانی می گردد.

تفسیر المیزان/ج17/ص370و371

حج در قرآن:

وَ اَذِّن فی النَّاسِ بِالحَجِّ یَأتُوکَ رِجَالاً وَ عَلَی کُلِّ ضَامِرٍ یَأتینَ مِن کُلِّ فَجٍّ عَمیقٍ:

و مردم را دعوت عمومی به حج کن، تا پیاده و سواره بر مرکب های چابک از هر راه دوری به سوی تو بیایند.

حج/27

حج رفتن، به محضر اولیای خدا رسیدن است. (یَأتُوک)

اگر انسان بر انجام کاری مکلّف باشد، باید مقدّمات آن را فراهم کند.  (وَ عَلَی کُلِّ ضَامِرٍ)

پیاده رفتن به حج برتر از سواره است. (رِجَالاً قبل از کُلِّ ضَامِرٍ آمده است)

حج، تنها مقصدی است که همیشه و از همه مناطق جهان مسافر دارد. (مِن کُلِّ فَجٍّ عَمیقٍ)

تفسیر نور/ج8/ص34

وارثان زمین:

وَ نُریدُ اَن نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ استُضعِفُوا فی الاَرضِ وَ نَجعَلَهُم اَئِمَّةً وَ نَجعَلَهُمُ الوَارِثینَ :

و می خواستیم بر کسانی که در زمین به زبونی کشیده شده اند منّت نهیم و آنها را پیشوایان (مردم) گردانیم و ایشان را وارثان (زمین) کنیم.

قصص/5

با این که همه نعمت ها از جانب خداوند است، و بندگان در هر نعمتی رهین منّت او هستند، لیکن او در خصوص چند نعمت، تعبیر به منّت فرموده که طبعاً از اهمیت بالای آنها حکایت دارد؛

از جمله:

الف- نعمت اسلام (نساء/94)

ب- نعمت نبوت (آل عمران/164)

ج- نعمت هدایت (حجرات/17)

د- نعمت حاکمیت مؤمنان که مصداق اتم آن، حکومت امام زمان (عج) است. (قصص/5)

تفسیر نور/ج9/ص17

عقل در قرآن:

وَ قَالُوا لَو کُنَّا نَسمَعُ اَو نَعقِلُ مَا کُنَّا فی اَصحَابِ السَّعیرِ:

و گویند اگر ما می شنیدیم یا به دستور عقل رفتار می کردیم، از دوزخیان نبودیم.

ملک/10

قرآن کریم، نفس داشتن عقل را در آدمی، مایه برتری و شرافت نمی داند، بلکه همواره بر بکارگیری قوای عقلی در شناخت نظام هستی و مطالعه زندگی، استناد می نماید، تا جائیکه ایمان و عبادت حق را همسنگ تفکر ذکر می کند: اَلَّذین یَذکُرُونَ اللهَ قِیَاماً وَ قُعُوداً وَ عَلَیٰ جُنُوبِهِم وَیَتَفَکَّرُونَ فی خَلقِ السَّمَاوَاتِ وَالاَرضِ (آل عمران/191)

قرآن، روانشناسی و علوم تربیتی/ص132


نصرت الهی

اِنَّ الله یُدافِعُ عَنِ الَّذینَ ءَامَنُوا اِنَّ اللهَ لا یُحِبُّ کُلَّ خَوَّانٍ کَفُورٍ:

همانا خداونداز کسانی که ایمان آورده اند دفاع می کند. همانا خداوند هیچ خیانتکار ناسپاسی را دوست ندارد.

حج/38

یکی از وعده ها و سنت های الهی، نصرت و دفاع از مؤمنین است و خداوند این دفاع و حمایت را به عنوان یک حق، بر خود لازم فرموده است (وَ کَانَ حَقّاً عَلَینَا نَصرُ المُؤمِنین)(روم/47)

البته معنای دفاع و نصرت الهی، همیشه دفاع و نصرت فوری نیست، بلکه دفاع دراز مدت را نیز شامل می شود، زیرا در آیات دیگر می فرماید: وَالعَاقِبَةُ لِلمُتَّقین. قصص/83

تفسیر نور/ج8/ص47




طبقه بندی: نکته های قرآنی،