تبلیغات
قرآنی - محتوای سوره های قرآن
تاریخ : دوشنبه 9 اردیبهشت 1392 | 05:35 بعد از ظهر | نویسنده : موسی منصوری

محتوای سوره های قرآن

هر یک از سور قرآن حاوی مطالب و موضوعات متنوعی است که به بعضی از موضوعات به ترتیب اشاره می شود:

1- محتوای سوره حمد

      این سوره به دو بخش تقسیم می شود: بخشی از حمد و ثنای خدا سخن می گوید و بخشی از نیازهای بنده.

2- محتوای سوره بقره

      بحث های پیرامون توحید و خداشناسی، معاد و زندگی پس از مرگ، اعجاز قرآن،بحثهای درباره یهود و منافقان، تاریخ پیامبران مخصوصاً حضرت ابراهیم علیه السلام و حضرت موسی علیه السلام، بحثهایی در زمینه احکام مختلف اسلامی از قبیل نماز، روزه، جهاد، حج، تغییر قبله، ازدواج و طلاق، تجارت، دَین، ربا، انفاق، قصاص، تحریم قسمتی از گوشت های حرام، قمار، شراب و بخشی از احکام وصیت.

3- محتوای سوره آل عمران

بحثهایی در زمینه ایمان و اسلام و استقامت در راه حمایت و گسترش اسلام، مبارزه منطقی با یهود و مسیحیت و مشرکان و پاره ای از تربیتی و نفی عقاید باطل.

4- محتوای سوره نساء

دعوت به ایمان و عدالت، ذکر سرگذشت پیشینیان، قانون ارث، قوانین مربوط به ازدواج، قوانین کلی برای حفظ اموال عمومی، کنترل و نگهداری و بهسازی محیط خانواده، حقوق وظایف افراد جامعه در برابر یکدیگر، معرفی دشمنان، لزوم اطاعت از رهبری، تشویق مسلمانان به مبارزه و اهمیت هجرت.

5- محتوای سوره مائده

      معرفی عقائد و معارف اسلامی، مسأله رهبری پس از پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله، مسأله اعتقاد به تثلیث در مسیحیت، وفای به عهد، عدالت اجتماعی، شهادت به عدل، تحریم قتل نفس با ذکر داستان فرزندان آدم علیه السلام هابیل و قابیل، معرفی غذاهای حلال و حرام و قسمتی از احکام وضو و تیمّم.

6- محتوای سوره انعام

مبارزه با شرک و بت پرستی، دعوت به اصول سه گانه ی توحید، نبوت، معاد و ذکر اعمال و کردار و بدعتهای مشرکان.

7- محتوای سوره اعراف

      ذکر مسأله مبدأ و معاد، داستان آفرینش آدم، ذکر سرگذشت اقوام نوح و لوط و شعیب (ع) و سرگذشت بنی اسرائیل و مبارزه ی حضرت موسی (ع) با فرعون.

8- محتوای سوره انفال

ذکر مسائل مالی و اقتصادی از جمله: انفال و غنائم، بیان صفات و امتیازات مؤمنان واقعی، داستان جنگ بدر، ذکر احکام جهاد، ذکر جریان شب تاریخی هجرت پیامبر صلّی الله علیه از مکه به مدینه، وضع مشرکان و خرافات آنها قبل از اسلام، بیان حکم خُمس، بیان برتری معنوی مسلمانان بر کفّار، حکم اسیران جنگی، بیان مبارزه با منافقان و راه شناخت آنان.

9- محتوای سوره توبه

قطع رابطه با مشرکان، بیان سرنوشت منافقان و نشانه های آنان، ذکر انحراف اهل کتاب از حقیقت توحید، بحث های مربوط به جهاد، ستایش مجاهدان راه خدا، اشاره به زکات، بیان پرهیز از تراکم ثروت، لزوم تحصیل علم، ذکر داستان هجرت پیامبر صلّی الله علیه و آله، بیان مسأله ماه های حرام، موضوع گرفتن جزیه از اقلیت های مذهبی.

10- محتوای سوره یونس

تکیه بر مسأله ی مبدأ و معاد، مسأله ی وحی و مقام پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله، بیان نشانه های عظمت خداوند، ذکر زندگی پیامبران از جمله: نوح (ع)،موسی(ع) و یونس(ع)،  بیان لجاجت و سرسختی بت پرستان در برابر حق.

11- محتوای سوره هود

ذکر سرگذشت پیامبران مخصوصاً حضرت نوح، مبارزه با شرک و بت پرستی، ذکر مسأله معاد، دستور استقامت کردن به مؤمنان، ذکر سرگذشت هود و صالح و ابراهیم و لوط و حضرت موسی (ع) و مبارزات آنان.

12-محتوای سوره یوسف

تمام آیات این سوره جز چند آیه ی آخر در مورد سرگذشت جالب و شیرین و عبرت انگیز حضرت یوسف (ع) است.

13- محتوای سوره رعد

بیان حقّانیت و عظمت قرآن، ذکر اسرار آفرینش آسمان ها و بیان معاد، اشاره به تسبیح کردن رعد، ذکر سجده آسمانیان و زمینی ها در برابر عظمت خدا، بیان مثال های زیبا برای شناخت حق و باطل، ذکر وفای به عهد و صله ی رحم و صبر و استقامت و انفاق کردن در پنهان و آشکار و بیان سرگذشت اقوام یاغی و سرکش و تهدید کفّار.

14- محتوای سوره ابراهیم

      بیان داستان قهرمان توحید حضرت ابراهیم (ع)، ذکر تاریخ انبیای گذشته مانند: حضرت نوح و موسی (ع) و قوم عاد و ثمود و بیان مسأله مبدأ و معاد.

15- محتوای سوره حجر

سفارش به مطالعه در اسرار آفرینش، بیان مسأله معاد و کیفر بدکاران، ذکر اهمیت قرآن، بیان داستان آدم و سرکشی لبلیس، اشاره به سرگذشت اقوامی چون قوم لوط و صالح و شعیب (ع).

16- محتوای سوره نحل

بیان پاره ای از نعمت های خداوند از قبیل باران و نور آفتاب، انواع گیاهان و میوه ها و مواد غذایی و حیواناتی که خدمتگزار انسان ها هستند، اشاره ی پُر معنی و کوتاه به زنبور عسل، ذکر دلایل توحید، بیان معاد و تهدید مشرکان، دستور به عدل و احسان، هجرت و جهاد و نهی از فحشاء و ظلم و ستم و پیمان شکنی، ذکر کوتاهی  از حضرت ابراهیم(ع).

17- محتوای سوره اسراء

بیان دلایل نبوت، ذکر داستان معراج پیامبر صلّی الله علیه و آله، بیان تاریخ پُر ماجرای بنی اسرائیل، ذکر مسأله وجود حساب و کتاب در زندگی این جهان، حق شناسی بخصوص در رابطه با پدر و مادر، تحریم اسراف و تبذیر کردن و همچنین بُخل و فرزندکشی (در جاهلیت)، زنا و خوردن مال یتیم، کم فروشی، تکبر، خونریزی، بیان تأثیر قرآن در درمان هرگونه بیماری اخلاقی و اجتماعی، ذکر معجزه بودن قرآن.

18- محتوای سوره کهف

ذکر داستان اصحاب کهف، ذکر داستان ملاقات حضرت موسی و خِضر(هر چند نام خِضر در این سوره نیامده) و بیان درسی عمیق و زیبا در این باره، بیان ماجرای ذُوالقرنین و یأجوج و مأجوج.

19- محتوای سوره مریم

بیان سرگذشت حضرت زکریا و حضرت مریم و عیسی (ع) و ابراهیم و فرزندش اسماعیل و ادریس و پاره ای دیگر از پیامبران بزرگ الهی، بیان مباحثی از قیامت، نفی فرزند داشتن خداوند و بیان مسأله شفاعت.

20- محتوای سوره طه

اشاره به عظمت قرآن و بیان صفات جمال و جلال خداوند، ذکر داستان حضرت موسی و گوساله پرستی بنی اسرائیل، اشاره به مسأله معاد و بیان سرگذشت آدم (ع) و حوّا در بهشت و هبوط آنان.

21- محتوای سوره انبیاء

      اشاره به فرازهایی از حالات 16 تن از پیامبران بزرگ الهی که عبارتند از: حضرت موسی، هارون، ابراهیم، لوط، اسحاق، یعقوب، نوح، داود، سلیمان، ایوب، اسماعیل، ادریس، ذوالکفل، ذَالنّون (یونس)، زکریا و یحیی. همچنین اشاره به توحید و پیروزی حق علیه باطل.

22- محتوای سوره حج

      ذکر آیاتی در مورد معاد و بیان دلایل آن، بررسی سرگذشت عبرت انگیز گذشتگان از جمله قوم نوح، عاد، ثمود، قوم ابراهیم و لوط، قوم شعیب و قوم موسی. بیان مباحثی در مورد مسأله حج و سابقه تاریخی آن از زمان حضرت ابراهیم و بیان مسأله قربانی کردن در حج و طواف...، تشویق به نماز و زکات و امر به معروف و نهی از منکر و بیتن توکل کردن به خداوند.

23- محتوای سوره مؤمنون

      بیان اوصاف مؤمنان، بیان خداشناسی همراه با آوردن نشانه های مختلفی ار نظام شگرف آفرینش انسان و حیوانات و گیاهان، بیان سرگذشت پیلمبرانی چون: نوح، هود، موسی و عیسی علیهم السلام، بحث هایی درباره معاد.

24- محتوای سوره نور

این سوره را می توان سوره پاکدامنی و عفت و مبارزه با آلودگی های جنسی دانست. چرا که قسمت عمده ی دستوراتش بر محور پاکسازی اجتماع از طرق مختلف از آلودگی های جنسی دور می زند.

25- محتوای سوره فرقان

ذکر دلایل توحید و اشاره به منطق ضعیف مشرکان، نشانه های عظمت خداوند مانند: روشنایی آفتاب، ظلمت و تاریکی شب، باد و باران، زنده شدن زمین، آفرینش آسمانها و زمین و خورشید و ماه سیر منظم آنها، بیان صفات مؤمنان راستین.

26- محتوای سوره شُعراء

بیان عظمت قرآن، فرازهایی از سرگذشت هفت پیامبر بزرگ الهی که عبارتند از : نوح، هود، صالح، لوط، شعیب و حضرت موسی (ع) و مباحثی پیرامون شعرا.

27- محتوای سوره نمل

اشاره به معاد، ذکر سرگذشت پنج پیامبر الهی، بیان داستان حضرت سلیمان و ملکه سبأ و سخن پرندگانی چون هدهد و حشراتی چون مورچه با آن حضرت.

28- محتوای سوره قصص

      ذکر تاریخچه ی بنی اسرائیل، بیان داستان قارون آن مرد ثروتمند و مستکبر که سرگذشتی چون فرعون داشت و با این تفاوت که قارون در خاک فرورفت و فرعون در آب غرق شد.

29- محتوای سوره عنکبوت

 بیان مسأله امتحان شدن انسان ها، ذکر وضعیت منافقان، ذکر گوشه هایی از مبارزات پیامبران بزرگ الهی چون: حضرت نوح، ابراهیم، لوط، شعیب و بیان مسأله توحید و ضعف و ناتوانی معبودهای ساختگی.

30- محتوای سوره روم

پیشگویی پیروزی رومیان بر ایرانیان در جنگی که در آینده درگیر می شد، بیان گوشه ای لز طرز فکر و حالات افراد بی ایمان، اشاره به مسأله مالکیت و حق ذی القربی و نکوهش ربا خواری.

31- محتوای سوره لقمان

اشاره به عظمت قرآن، ذکر قسمتی از سخنان حکمت آمیز لقمان به فرزندش، بیان دلایل توحید و اشاره کوتاهی به مسأله معاد و بیان علم غیب خداوند.

32- محتوای سوره سجده

بیان عظمت قرآن، ذکر آفرینش انسان از خاک و آب و روح الهی، ذکر معاد و انذار و بشارت، اشاره کوتاهی به تاریخ بنی اسرائیل.

33- محتوای سوره احزاب

اشاره به پاره ای از خرافات دوران جاهلیت (قبل از اسلام) مانند مسأله ظِهار (یک شیوه طلاق در جاهلیت بوده)، اشاره به جنگ احزاب، اشاره به همسران پیامبر که باید در همه امور الگو باشند، اشاره به داستان زید پسر خوانده پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله و ذکر مسأله حجاب.

34- محتوای سوره سبأ

بیان مسأله توحید و نبوت و معاد، ذکر نعمت های الهی،بیان سرنوشت شکر گزاران و کافران، دعوت انسان ها به تفکر و اندیشه و عمل صالح.

35- محتوای سوره فاطِر

بیان عظمت خداوند و مسأله توحید، اشاره به مسأله رهبری انبیا و مبارزه آنان با کافران، بیان اندرز و مواعظ الهی در زمینه های مختلف.

36- محتوای سوره یس

بیان رسالت پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله و قرآن مجید و هدف نزول آن، اشاره به رسالت بعضی از پیامبران الهی، ذکر مباحثی درباره توحید، معاد و پایان جهان و بهشت و دوزخ.

37- محتوای سوره صافّات

بحثی پیرامون گروه هایی از ملائکه، بیان عاقبت کافر، ذکر قسمتی از تاریخ انبیای بزرگ الهی  مانند: حضرت نوح، ابراهیم، اسحاق، موسی و هارون، الیاس، لوط و یونس(ع) و بیان یکی از انواع شرک که عبارت باشد از اعتقاد به خویشاوندی خداوند با جن یا فرشتگان، بیان پیروزی لشکر حق بر کفر و نفاق.

38- محتوای سوره ص

ذکر مسأله نبوت پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله، اشاره به گوشه هایی از تاریخ پیامبران مخصوصاً: حضرت داود، سلیمان و ایوب، بیان سرنوشت کفار، بیان آفرینش انسان و مقام والای او و سجده کردن فرشتگان برای آدم.

39- محتوای سوره زُمر

بیان توحید و معاد، بیان پاداش و عذاب در قیامت، بیان اهمیت قرآن مجید، اشاره کوتاه به سرگذشت اقوام گذشته و ذکر مسأله توبه.

40- محتوای سوره مؤمن

طرح داستان حضرت موسی (ع) و فرعون، اشاره به مأمن آل فرعون، دعوت پیامبر صلّی الله علیه و آله به صبر و شکیبایی و اشاره به قیامت و توحید.

41- محتوای سوره فصّلت

توجه دان به قرآن، اشاره به آفرینش آسمان و زمین و مراحل پیدایش کره زمین و کوهها و گیاهان و حیوانات، اشاره به سرگذشت اقوام مغرور و سرکش گذشته از جمله قوم عاد و ثمود و اشاره کوتاهی به داستان حضرت موسی (ع) .

42- محتوای سوره شوری

اشاره به وحی و ارتباط پیامبران با خداوند، بیان یک سلسله مباحث اخلاقی مانند: استقامت، توبه، عفو و گذشت، فرو نشاندن آتش خشم، دوری کردن از لجاجت و دنیاپرستی و جزع و فزع به هنگام بروز مشکلات.

43- محتوای سوره زخرف

اشاره به اهمیت قرآن و نبوت پیامبر اسلام، مبارزه با تقلید های کورکورانه، اشاره به ارزش های باطلی که حاکم بر افراد بی ایمان است، بیان اندرزهای سودمند و مؤثر.

44- محتوای سوره دُخان

بیان عظمت قرآن و اینکه در شب قدر نازل شده است، اشاره به سرگذشت حضرت موسی و قوم بنی اسرائیل در مقابل فرعون، اشاره به هدف آفرینش و بیهوده نبودن خلقت آسمان و زمین.

45- محتوای سوره جاثیه

      بیان عظمت قرآن، ذکر پاره ای از ادعاهای طبیعی مسلکان و پاسخ قاطع آنها، اشاره کوتاهی به سرنوشت بعضی اقوام گذشته چون بنی اسرائیل، دعوت به عفو و گذشت در عین قاطعیت و عدم انحراف از حق، اشاره به حوادث تکان دهنده قیامت، مخصوصاً مسئله نامه اعمال که تمامی کارهای انسان را بی کم و کاست دربرمی گیرد.

46- محتوای سوره احقاف

ذکر عظمت قرآن، اشاره به داستان قوم عاد که ساکن سرزمین احقاف بودند، اشاره به گسترش و عمومیت دعوت پیامبر اسلام تا آنجا که غیر از انسان ها طایفه جن را نیز شامل می شود.

47- محتوای سوره محمّد (ص)

بیان مسئله ایمان و کفر و مقایسه حال مؤمنان و کافران، بیان مسئله جهاد، ذکر شرح حال منافقان، بررسی سرنوشت اقوام گذشته، بیان آزمایش الهی به تناسب مسئله جنگ، ذکر مسئله انفاق که آن نیز نوعی جهاد است و نقطه مقابل آن بُخل.

48- محتوای سوره فتح

اشاره به پیروزی اسلام و تأکید بر تحقق خواب پیامبر صلّی الله علیه و آله مبنی بر وارد شدن به مکه و انجام مناسک عمره، اشاره به حوادث صلح حدیبیه و مسأله بیعت رضوان، اشاره به مقام پیامبر صلّی الله علیه و آله و هدف والای ایشان، معرفی کسانی که از شرکت در جهاد معاف هستند، اشاره به ویژگی های پیرامون پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله و صفات مخصوص آن ها.

49-  محتوای سوره حُجرات

بیان آداب برخورد با پیامبر بزرگ اسلام صلّی الله علیه و آله، اشاره به یک سلسله اصول اخلاق اجتماعی اسلام، بیان دستوراتی در زمینه چگونگی حل و فصل اختلافات داخلی که احیاناً در میان مسلمانان روی می دهد، اشاره به اینکه ایمان تنها به گفتار نیست.

50- محتوای سوره ق

تقریباً تمام آیات این سوره بر محور معاد دور می زند و مباحثی چون ثبت اعمال و اقوال، مرگ و انتقال از این جهان به جهان دیگر، حوادث قیامت و استدلال بر مسئله معاد را مطرح می نماید. البته در این میان به اقوام طغیانگر گذشته چون فرعون و قوم عاد و قوم لوط و قوم شعیب و تُبَّع اشاره می کند.

51- محتوای سوره ذاریات

بیان مسأله معاد، اشاره به توحید، ذکر داستان فرشتگانی که میهمان حضرت ابراهیم شدند، اشاره به داستان حضرت موسی(ع) و قوم عاد و ثمود و قوم نوح.

52- محتوای سوره طور

اشاره به نعمت ها و مواهب الهی برای مؤمنان در قیامت، اشاره به نبوت پیامبر صلّی الله علیه و آله، بیان مسئله توحید و معاد، ذکر عذاب های الهی برای کافران.

53- محتوای سوره نجم

اشاره به تماس مستقیم پیامبر صلّی الله علیه و آله با پیک وحی جبرئیل، اشاره به معراج پیامبر صلّی الله علیه و آله، بیان خرافات مشرکان در مورد بت ها، باز گذاشتن راه توبه، ذکر اقوام گذشته مانند : قوم عاد و ثمود و نوح و لوط.

54- محتوای سوره  قمر

بیان نزدیکی قیامت و موضوع شَقُّ القَمَر، اشاره به قوم سرکش نوح و مسئله طوفان، ذکر داستان قوم عاد و ثمود و مخالفتشان با حضرت صالح و مسئله ناقه (شتر)، اشاره به قوم لوط و سخنی کوتاه در مورد مؤمن آل فرعون.

55- محتوای سوره الرّحمن

اشره به نعمت های الهی، اشاره به چگونگی خلقت جن و انسان، بیان نشانه های خداوند در زمین و آسمان، ذکر نعمت های ابدی جهان آخرت و عذاب های دردناک مشرکان و کافران.

56- محتوای سوره واقعه

بیان نشانه های ظهور قیامت و گوه بندی انسان ها، ذکر مقامات مقربین و اصحاب یمین و انواع مواهب الهی برای آن ها، ذکر اصحاب شمال و مجازات های دردناک آن ها در دوزخ، بیان حالت احتضار و انتقال از این جهان.

57- محتوای سوره حدید

بیان توحید و صفات خداوند که حدود 27 صفت از صفات الهی در آن آمده است. اشاره به عظمت قرآن، ذکر انفاق در راه خدا، اشاره به عدالت اجتماعی که از اهداف مهم انبیاء است، مذمّت و نکوهش رهبانیت و انزوای اجتماعی.

58- محتوای سوره مُجادلة

اشاره به حکم ظِهار، بیان دستور هایی در آداب مجالست از جمله منع کردن از نجویٰ (در گوشی حرف زدن)، بحث در مورد منافقان و دعوت به حِزبُ الله.

59- محتوای سوره حشر

اشاره به تسبیح کردن عمومی موجودات در برابر خداوند، اشاره به ماجرای درگیری مسلمانان با یهودیان پیمان شکن مدینه و اشاره به منافقان مدینه، بیان صفات جمال و جلال خدا و اسماء حُسنیٰ.

60- محتوای سوره مُمتحنه

بیان مسئله حُب فی الله و بُغض فی الله و نهی از طرح دوستی با مشرکان، اشاره به زنان مهاجر و آزمایش و امتحان آن ها.

61- محتوای سوره صف

دعوت به هماهنگی گفتار و کردار و پرهیز از سخن گفتن بدون عمل کردن، دعوت به جهاد، اشاره به پیمان شکنی بنی اسرائیل، بشارت عیسی (ع) به آمدن پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله، تضمین پیروزی اسلام بر همه ادیان، اشاره به زندگی حواریّین حضرت عیسی (ع).

62- محتوای سوره جمعه

بیان توحید و هدف بعثت پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله، ذکر مسئله معاد، اشاره به برنامه سازنده نماز جمعه و بعضی خصوصیات این عبادت بزرگ، اشاره به تسبیح عمومی موجودات، دستور مؤکد برای انجام نماز جمعه و تعطیل کسب و کار برای شرکت در آن.

63- محتوای سوره منافقون

محور اصلی این سوره منافقان است که شامل نشانه های آنان، بر حذر داشتن مؤمنان از توطئه های آن ها می باشد و همچنین توصیه به انفاق در راه خدا و غافل نشدن از ذکر او.

64- محتوای سوره تَغابُن

بیان توحید و صفات و افعال خداوند، اشاره به اینکه روز قیامت روز مغبون شدن گروهی و برنده شدن گروه دیگر است، دستور به اطاعت از خدا و پیامبر و دعوت به انفاق کردن.

65- محتوای سوره طلاق

بیان احکام مربوط به طلاق و اشاره هایی به مبدأ و معاد و نبوت پیامبر و بشارت و انذار.

66- محتوای سوره تَحریم

اشاره به موضوع مربوط به پیامبر صلّی الله علیه و آله با بعضی از همسرانش،دستور به مراقبت در امر تعلیم و تربیت خانواده، اشاره به توبه و جهاد، اشاره به دو تن از زنان صالح یعنی حضرت مریم و همسر فرعون و دو نفر از زنان ناصالح مانند همسر نوح و همسر لوط.

67- محتوای سوره مُلک

اشاره به صفات خداوند و نظام شگفت انگیز خلقت، خصوصاً آفرینش آسمان ها و زمین ستارگان و پرندگان و آب های جاری و آفرینش گوش و چشم.

68- محتوای سوره قلم

ذکر قسمتی از صفات ویژه رسول خدا صلّی الله علیه و آله و مخصوصاً اخلاق برجسته ایشان، بیان قسمتی از صفات زشت دشمنان، بیان عظمت قرآن و اشاره به قیامت.

69- محتوای سوره  حاقّة

بیان مسئله مربوط به قیامت که سه نام از نام های قیامت یعنی «حاقّة ، قارِعَة ، واقِعَة» را در این سوره ذکر فرموده است. اشاره به سرنوشت اقوام گذشته مخصوصاً: قوم عاد، قوم ثمود و قوم فرعون، اشاره به عظمت قرآن و پیامبر صلّی الله علیه و آله.

70- محتوای سوره معارج

بیان خصوصیات قیامت، ذکر پاره ای از صفات انسان های خوب و بد، اشاره به عذاب شدن یکی از منکران پیامبر صلّی الله علیه و آله.

71- محتوای سوره نوح

این سوره سرگذشت حضرت نوح را بیان می کند.

72- محتوای سوره جن

مباحث این سوره عمدتاً درباره موجود ناپیدایی به نام جن می باشد که به ایمان آوردن آنها به پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله و خضوع آنها در برابر قرآن مجید و اعتقادشان به معاد و اینکه دارای گروهی مؤمن و گروهی کافر هستند اشاره شده است.

73- محتوای سوره مزَّمِّل

دعوت پیامبر به قیام شبانه برای عبادت و تلاوت قرآن، اشاره به معاد، اشاره به حضرت موسی (ع)، دعوت به نماز و زکات و انفاق در راه خدا.

74- محتوای سوره مُدَّثِّر

 دعوت پیامبر به قیام و ابلاغ آشکار پیام الهی و صبر و استقامت، تأکید بر امر قیامت از طریق سوگندهای مکرر و اشاره به ارتباط سرنوشت هر انسانی با اعمال او.

75-  محتوای سوره قیامت

مباحث این سوره بر محور قیامت و معاد دور می زند، از جمله بیان حوادث عجیب و هول انگیز که در پایان این جهان و آغاز قیامت روی می دهد و لحظات پُر اضطراب مرگ و انتقال از این جهان به جهان دیگر.

76-  محتوای سوره انسان

اشاره به آفرینش انسان، اشاره به اهمیت قرآن، بیان حاکمیت مشیّت و خواست الهی در عین مختار بودن انسان.

77-  محتوای سوره مرسلات

بیشترین مطلبی که در این سوره مطرح شده است مسائل مربوط به قیامت می باشد.

78- محتوای سوره نبأ

 طرح حادثه بزرگ قیامت در قالب سؤال، اشاره به قدرت خداوند در آسمان و زمین، اشاره به نعمت های الهی برای نیکوکاران و عذاب های دردناک برای طغیانگران و کافران.

79- محتوای سوره نازعات

این سوره بر محور مسائل مربوط به معاد دور می زند و اشاره ای هم به داستان حضرت موسی (ع) و سرنوشت فرعون می نماید و اینکه هیچکس غیر از خدا از تاریخ وقوع روز قیامت باخبر نیست.

80- محتوای سوره عبس

طرح مسئله معاد، اشاره به کسی که در برابر مرد نابینای حقیقت جو برخورد مناسبی نداشت، بیان ارزش و اهمیت قرآن.

81- محتوای سوره تکویر

بیان مسئله قیامت و دگرگونی عظیم در پایان این جهان، اشاره به عظمت قرآن.

82- محتوای سوره اِنفِطار

این سوره نیز بر محور مسائل مربوط به قیامت دور میزند و انسان را به نعمت های خداوند و فرشتگانی که مأمور ثبت اعمال انسان ها هستند توجه می دهد.

83- محتوای سوره مطفّفین

اشاره به کم فروشان و تهدید آنان، اشاره به سرنوشت بدکاران در روز قیامت و نعمت های عظیم الهی برای نیکوکاران.

84- محتوای سوره اِنشقاق

این سوره عموماً به مسأله معاد اشاره دارد و حوادث هولناک روز قیامتا را بیان می کند.

85- محتوای سوره بُرُوج

اشاره به اصحاب اُخدود، اشاره به داستان فرعون و ثمود و اقوام گردنکش و طغیانگری که نابود شدند، بیان عظمت قرآن و اهمیت آن.

86- محتوای سوره طارق

اشاره به مسأله معاد و بیان اهمیت و ارزش و عظمت قرآن مجید.

87- محتوای سوره اعلیٰ

اشاره به دستورات الهی به پیامبر در زمینه تسبیح پروردگار و ادای رسالت، اشاره به مؤمنان خاضع و کافران شقی و ذکر عوامل شقاوت و سعادت.

88- محتوای سوره غاشیة

اشاره به معاد، مسئله توحید و اشاره به آفرینش آسمان و خلقت کوه ها و زمین و اشاره به نبوّت.

89- محتوای سوره فجر

تهدید کافران به عذاب، اشاره به اقوام طغیانگری چون عاد و ثمود و فرعون، اشاره به امتحان شدن انسان و بیان مسئله معاد.

90- محتوای سوره بَلَد

اشاره به اینکه زندگی انسان در این دنیا همواره توأم با مشکلات و رنج است، ذکر پاره ای از نعمت های الهی و ناسپاسی انسان، اشاره به گروه مؤمنان و گروه کافران و سرنوشت آنها.

91- محتوای سوره شمس

اشاره به تهذیب نفس و تطهیر قلب از ناپاکیها و اشاره به اقوام طغیانگر گذشته مانند: قوم ثمود.

92- محتوای سوره لیل

این سوره مردم را به دو گروه تقسیم می کند: انفاق کنندگان با تقوا و بخیلانی که منکر پاداش الهی هستند و پایان کار گروه اول را خوشبختی و آرامش و پایان کار گروه دوم را سختی و بدبختی می شمرد.

93- محتوای سوره ضُحیٰ

این سوره به پیامبر بشارت می دهد که خداوند هرگز تو را رها نساخته است و سپس وعده عطا و یخشش فراوان به او می دهد.

94- محتوای سوره انشراح

در این سوره نیز به قسمتی از مواهب الهی به پیامبر صلّی الله علیه و آله اشاره شده است.

95- محتوای سوره تین

این سوره به آفرینش زیبای انسان مراحل تکامل و عوامل انحطاط او اشاره دارد و نیز مسأله معاد و حاکمیت خداوند را بیان می کند.

96- محتوای سوره علق

این سوره ابتدا به پیامبر دستور قرائت و تلاوت قرآن را می دهد و سپس به آفرینش انسان اشاره می کند و به انسان های ناسپاس وعده ی مجازات دردناک می دهد.

97- محتوای سوره قدر

این سوره به بیان نزول قرآن مجید در شب قدر می پردازد و سپس اهمیت شب قدر و برکات و آثار آن را متذکر می شود.

98- محتوای سوره بیّنه

این سوره به رسالت جهانی پیامبر اکرم  صلّی الله علیه و آله اشاره دارد و همچنین به موضعگیری های مختلف اهل کتاب و مشرکان در برابر اسلام اشاره می کند.

99- محتوای سوره زلزال

این سوره نشانه های وقوع قیامت را بیان می دارد.

100- محتوای سوره عادیات

این سوره به پاره ای از ضعف های نوع انسان همچون بُخل و دنیا پرستی اشاره می نماید و در نهایت مسأله قیامت را مطرح می کند.

101- محتوای سوره قارعة

این سوره به طور کلی از معاد و مقدمات آن سخن می گوید و به پاداش درستکاران و عذاب بدکاران اشاره می کند.

102- محتوای سوره تکاثُر

این سوره در ابتدا به سرزنش افرادی می پردازد که براساس مطالب موهوم بر یکدیگر تفاخر می کنند و سپس به معاد اشاره می شود.

103- محتوای سوره عصر

این سوره اشاره دارد که جز افراد با ایمان همه ی انسان ها در زیانکاری هستند.

104- محتوای سوره هُمزة

این سوره به کسانی اشاره دارد که تمام تلاش خود را متوجه جمع مال کرده و کسانی را که دستشان از آن خالی است به دیده ی حقارت می نگرند و آنها را مسخره می کنند و سپس سرنوشت دردناک این ثروت اندوزان مستکبر را بیان می نماید.

105- محتوای سوره فیل

این سوره به داستان تاریخی معروفی اشاره می کند که در سال تولد پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله واقع شده است و اینکه خداون خانه کعبه را از شر لشکر عظیم کفار که از سرزمین یمن سوار بر فیل آمده بودند حفظ کرد.

106- محتوای سوره قُریش

این سوره به نعمت هایی اشاره دارد که خداوند به قریش ارزانی داشته و در نهایت آنان را به سپاس گزاری و عبادت پروردگار دعوت می نماید.

107- محتوای سوره ماعون

در این سوره به صفات و اعمال منکران قیامت اشاره شده است.

108- محتوای سوره کَوثر

در این سوره خداوند به پیامبر صلّی الله علیه و آله بشارت نعمت های فراوان از جمله کوثر داده و دشمنان او را ابتر می خواند.

109- محتوای سوره کافرون

این سوره پاسخی است کوبنده به درخواست کافران که می خواستند از طریق فشار و سخت گیری، پیامبر صلّی الله علیه و آله را به سازش بکشانند ولی پیامبر دست رد بر سینه آنان زد.

110- محتوای سوره نصر

در این سوره خداوند بشارت و نوید پیروزی عظیمی را به پیامبر صلّی الله علیه و آله می دهد که به دنبال آن مردم گروه گروه به دین خدا وارد می شوند.

۱11- محتوای سوره مسد

در این سوره حمله شدیدی با ذکر نام به یکی از دشمنان اسلام و پیامبر در آن عصر و زمان یعنی ابولهب شده است و اشاره می نماید که او و همسرش هر دو اهل دوزخ هستند.

112- محتوای سوره اخلاص

این سوره چنان که از نامش پیداست از توحید پروردگار و یگانگی او سخن می گوید.

113- محتوای سوره فلق

محتوای این سوره تعلیماتی است که خداون به پیامبر صلّی الله علیه و آله خصوصاً و به مسلمانان عموماً در زمینه پناه بردن به خدا از شر همه اشرار می دهد.

114- محتوای سوره ناس

این سوره به پیامبر صلّی الله علیه و آله به عنوان پیشوا و رهبر دستور می دهد که از شر همه وسوسه گران به خدا پناه ببرد.

منبع:دانستنیهای قرآن – مصطفی اسرار




طبقه بندی: محتوای سوره های قرآن،